Region: Pomorze
Ludność: 456 000
Powierzchnia: 262 km².
Wysokość: 13 m npm 
Motto: Bez strachu, lecz z rozwagą

Napoleon powiedział, że Gdańsk jest kluczem do wszystkiego. To w pewnym sensie tłumaczy, dlaczego w swojej tysiącletniej historii leżące nad morzem miasto wiele razy przechodziło z rąk do rąk. Znane jako Danzig do 1945 roku znajdowało się pod panowaniem Polski, pod rządami Krzyżaków, Prus, a później Niemiec. W 1939 roku, kiedy zaczynała się tutaj II wojna światowa, było Wolnym Miastem Gdańsk – z własną konstytucją, hymnem i walutą. Od 1945 roku należy do Polski.

Handel zawsze odgrywał tu wielką rolę. Wiele charakterystycznych dla Gdańska budowli pochodzi z czasów, kiedy należał do Ligi Hanzeatyckiej. Pod względem architektonicznym, oprócz stylów polskiego i niemieckiego, daje się odczuć też wpływy flamandzkie. Dowody tego są wciąż widoczne, mimo że w ciągu ostatnich sześćdziesięciu latach miasto było przebudowywane. Jednak to nie w centrum Gdańska, tylko w stoczniach, rozegrały się wydarzenia mające największy wpływ na najnowszą historię. To tu narodził się związek zawodowy Solidarność, który doprowadził do upadku komunistycznego reżimu w 1989 roku. Lider Solidarności Lech Wałęsa został później prezydentem Polski.

HISTORIA
Osadnictwo przy ujściu Motławy datuje się na siódmy wiek naszej ery. Miasto, znane jako Danzig, rozwijało się dynamicznie pod rządami Krzyżaków, a w 1454 roku zgłosiło akces do polskiej monarchii. Do połowy XVI wieku Gdańsk był największym polskim miastem, w którym handlowali kupcy z różnych krajów. Jednak kolejne wojny spowodowały jego ekonomiczny upadek, co doprowadziło do zaanektowania Gdańska przez Prusy w 1793 roku. Wyjąwszy lata 1807-1814, kiedy był wolnym miastem, Gdańsk pozostawał w zależności od Prus, a później Niemiec do końca I wojny światowej (1918 rok). Traktat Wersalski ponownie przyznał mu status wolnego miasta. Taka sytuacja obowiązywała do początku II wojny światowej, kiedy to 1 września 1939 roku niemiecki pancernik Schleswig – Holstein zaczął ostrzeliwać polską bazę na Westerplatte.

Po wojnie Gdańsk został przyznany Polsce. Miasto było mocno zniszczone na skutek ciężkich bombardowań. W latach siedemdziesiątych odbudowa dobiegała końca i to właśnie w tym czasie zaczęły się antyrządowe demonstracje, które doprowadziły do upadku komunistycznego lidera, Władysława Gomułki. Dziesięć lat później w gdańskiej stoczni powstał związek zawodowy „Solidarność”. Jego lider, elektryk Lech Wałęsa, który najpierw stanął na czele strajku robotników, a następnie poprowadził negocjacje z ówczesnymi władzami, w 1990 roku został prezydentem Polski.

GOSPODARKA
Nabrzeże miasta było kiedyś hałaśliwym miejscem, gdzie setki łodzi,  zacumowane jedna przy drugiej, załadowywały i rozładowywały ładunki. Dzisiaj ten teren opanowany jest przez turystów, odwiedzających kawiarnie i galerie sztuki, latem zaś tysiące ludzi zalewają miejskie plaże zarówno Gdańska, jak i znajdujących się nieopodal mniejszych miast – Sopotu i Gdyni, tworzących wspólnie zespół miejski zwany - Trójmiastem.

Budowa statków, przemysł petrochemiczny i spożywczy, a także zaawansowane technologie są wciąż najważniejszymi gałęziami gospodarki. W okolicach Gdańska znajdują się też ogromne złoża „bałtyckiego złota”, jak nazywany jest bursztyn. Większość jego światowych zasobów znajduje się właśnie na wybrzeżu Bałtyku.

ZNANE OSOBY
● Jan Heweliusz, astronom (1611-87) – stworzył jedną z pierwszych
szczegółowych map księżyca.

● Arthur Schopenhauer, filozof (1788-1860) – autor dzieła “Świat jako wola i przedstawienie”.

● Gabriel Daniel Fahrenheit, naukowiec (1686-1736) – wynalazł termometr
rtęciowy.

• Arthur Schopenhauer, filozof (1788-1860) – autor książki „Świat jako wola i wyobrażenie”.

● Günter Grass, pisarz (ur. 1927) – autor książek: „Blaszany Bębenek”, „Psie lata” i „Kot i myszka” (akcja wszystkich trzech powieści umiejscowiona jest w Gdańsku); w 1999 roku otrzymał Literacką Nagrodę Nobla.

● Lech Wałęsa, polityk (ur. 1943) – założył związek zawodowy „Solidarność”, w 1983 został Laureatem Pokojowej Nagrody Nobla, był prezydentem Polski w latach 1990-1995.

WARTE OBEJRZENIA
Najwięcej turystycznych atrakcji znajduje się w okolicy Głównego Miasta, wzdłuż ulicy Długiej i Długiego Targu. Długi Targ to główna arteria miasta, zamknięta dla ruchu samochodowego, a udostępniona pieszym. Otaczają ją odrestaurowane budynki (utrzymane głównie w XVII-wiecznym stylu), a zamyka wyszukana miejska brama. Ta część miasta nazywana jest czasem „Traktem Królewskim”, ponieważ królowie polscy brali udział w organizowanych w tym miejscu procesjach. Należy zaznaczyć, że przymiotnik „długi” w nazwie ulicy jest trochę mylący – od początku do końca „Długi Targ” liczy niecałe 300 metrów.

Wśród wielu znajdujących się tutaj kościołów warto zwrócić uwagę na
XV-wieczną Bazylikę Mariacką, największą na świecie świątynię z cegły. Za fontanną Neptuna znajduje się Dwór Artusa, szczycący się największym kaflowym piecem w Europie (10,65 m wysokości), podczas gdy na nabrzeżu można zobaczyć najwyższy żuraw średniowiecznej Europy, tak zwany Gdański Żuraw. Na statku Sołdek, na Motławie, znajduje się muzeum, a w północnej części miasta, tuż przed wejściem do stoczni stoi Pomnik Poległych Stoczniowców.

Strefa kibica: Plac Zebrań Ludowych
Pojemność gdańskiej strefy kibica to 30 000 miejsc. Znajduje się ona obok przystanku autobusowego i stacji kolejowej i będzie posiadała jeden wielki ekran o wielkości 100m². Będzie otwarta podczas turnieju od 12.00 do 01.00 czasu lokalnego w dniu meczów oraz od 14.00 do 00.00 w dniach, kiedy nie będą rozgrywane spotkania. Wstęp jest darmowy, a wszystkie 31 spotkań będzie transmitowane na żywo. W pozostałym czasie będzie wiele rozrywki jak np. testy umiejętności piłkarskich, mecze na boiskach pięciu na pięciu, koncerty na żywo, a także szeroki wybór żywności oraz napoi.

TRANSPORT
Jak dojechać
Lotnisko imienia Lecha Wałęsy, położone 14 kilometrów nad zachód od Gdańska, utrzymuje regularne połączenia między innymi z Warszawą, Frankfurtem, Monachium i Londynem. Promy kursują kilka razy w tygodniu z Nowego Portu do Nynashamn (port Sztokholmu). Autobusem PKS można dotrzeć do Warszawy. Regularne połączenia ze stolicą oferuje również kolej, ze stacji Gdańsk Główny można dojechać pociągiem do Warszawy (4,5 godziny), do Wrocławia (7,5) i Poznania (4). Gdańsk to również punkt startowy szlaku rowerowego EuroVelo9, wiodącego przez Czechy, Austrię i Słowenię, aż nad wybrzeże Adriatyku, do miasta Pula w Chorwacji.

Odległości do innych miast UEFA EURO 2012™:
Poznań – 305 km
Warszawa – 345 km
Wrocław – 480 km
Lwów – 725 km
Kijów – 1 190 km
Charków – 1 600 km
Donieck – 1 810 km

Jak się poruszać
Do przemieszczania się może służyć pociąg kursujący z dworca Gdańsk Główny do stacji Gdynia Główna, są również autobusy i tramwaje, mające gęstą sieć przystanków.

PIŁKA NOŻNA
Gdańsk zawsze był na peryferiach polskiej piłki nożnej. Północna satelita była daleka od wielkich orbit w Warszawie czy Chorzowie. Jednak jeden wspaniały moment w 1983 roku Lechii Gdańsk przyćmił wszystko.

Biało-Zieloni, od powstania w 1945 roku, nie zanotowali żadnych sukcesów aż do sezonu 1982/83. Wtedy wywalczyli awans do drugiej ligi, ale większe wrażenie zrobili w Pucharze Polski, w którym pokonali Ruch Chorzów i Śląsk Wrocław oraz awansowali do finału. W nim wygrali z Piastem Gliwice 2:1.

Pięć tygodni później bramka strzelona w końcówce przez Jerzego Kruszczyńskiego pozwoliła Lechii pokonać mistrza kraju Lech Poznań w inauguracyjnym Suprepucharze Polski. W klubie nastały lepsze czasy. W następnym sezonie zespół zagrał w Pucharze Zdobywców Pucharów UEFA, w którym zmierzył się z Juventusem, a także po 21 latach absencji wrócił do ekstraklasy. Po czterech latach Lechia spadła jednak do drugiej ligi.

Do 2001 roku klub, założony przez imigrantów z Lwowa, obecnie należącego do Ukrainy, miał problemy organizacyjne i finansowe, co zakończyło się spadkiem do szóstej ligi. Po ośmiu sezonach Lechia wróciła do elity ku uciesze słynnych kibiców, do których należą m.in. były prezydent Polski Lech Wałęsa oraz premier Donald Tusk. Mniej zadowolony był odwieczny rywal, czyli Arka Gdynia, która przed spadkiem w sezonie 2010/11, przegrała pięć z sześciu derbowych rywalizacji.

Arka, klub oddalony 20 kilometrów od Lechii, ma siedzibę w Gdyni, a jej korzenie sięgają lat 20. minionego wieku. Dla Lechii i innych mniejszych drużyn w Gdańsku, jak Polonia Gdańsk, życie rozpoczęło się dopiero w 1945 roku, choć zawsze była tam silna tradycja piłkarska. Pierwszą drużyną powstałą w kwietniu 1903 roku była BuEV Danzig, zwycięzca mistrzostw regionalnych w 1912 roku. W 1934 roku w tych rozgrywkach triumfował Preussen Gdańsk.

Znane nazwiska świata piłki
Były napastnik AJ Auxerre Andrzej Szarmach jest najsłynniejszym synem gdańskiej piki nożnej. Strzelił 32 gole w 61 meczach reprezentacji Polski podczas jej złotego okresu w latach 70-tych. Pięć bramek zdobył na Mistrzostwach Świata FIFA 1974, na których Polska zajęła trzecie miejsce, a dwa lata później pomógł wywalczyć srebrny medal na Igrzyskach Olimpijskich. Obrońca Janusz Kupcewicz był w drużynie, która zajęła trzecie miejsce na mundialu w 1982 roku, natomiast były środkowy defensor Schalke Tomasz Wałdoch rozegrał w kadrze 74 spotkania w latach 1991-2002. W reprezentacji Polski grali także Sławomir Wojciechowski oraz Grzegorz Szamotulski.

Czy wiesz, że?
Jedynymi występami Lechii w europejskich pucharach były pojedynki z
Juventusem Turyn w sezonie 1983/84 w Pucharze Zdobywców Pucharów UEFA. Lechia przegrała pierwszy mecz w Turynie 0:7 – przyszły prezydent UEFA, Michel Platini, strzelił wtedy dwa gole. Jednak rewanż był bardziej wyrównany, choć to ostatecznie Juventus był górą zwyciężając 3:2, a gola ustalającego wynik zdobył dla Juve Zbigniew Boniek.

INNE SPORTY
Gdańsk, skąd pochodzi złoty medalista olimpijski Zygmunt Chychła (boks, 1952) oraz Adam Korol (wioślarstwo, 2008), ma drużyny w najwyższych klasach rozgrywkowych w rugby, hokeju i kobiecej siatkówce. Wybrzeże Gdańsk jest trzykrotnym mistrzem kraju na żużlu, natomiast sekcja piłki ręcznej tego klubu zdobyła dziesięć tytułów mistrzowskich, zanim w 2003 roku zawiesiła swoją działalność (siedem lat później została reaktywowana). Były zawodnik tego klubu Bogdan Wenta jest trenerem reprezentacji Polski mężczyzn w piłce ręcznej. Inne warte odnotowania dyscypliny w mieście to szermierka oraz gimnastyka. Gdańsk w październiku 2011 roku był gospodarzem Mistrzostw Europy w tenisie stołowym.